Ik geloof……….in het herbestemmen van kerken!

Woonruimte met buitenruimte

al lijken religie en geloof nog altijd een hot item, ook in de media (de EO begon zondagavond weer met een nieuwe serie “op zoek naar god”), de verdergaande ontkerkelijking is een feit. Deze ontkerkelijking en samenvoegingen zorgen voor steeds meer leegstaande kerken…


Wonen in een herbestemde kerk

Ruim driekwart van de kerken is herbestemd
Sinds 1975 zijn er in Nederland 1340 kerken leeg komen te staan. Hiervan hebben ruim duizend een nieuwe functie gekregen; de rest is gesloopt. De komende jaren komen er naar verwachting nog meer dan 1000 kerken vrij!


Maatschappelijke waarde vergroten
Kerken zijn vaak een markeerpunt voor een gemeente; er zijn zelfs mensen die pas tot rust komen als ze na de vakantie de lokale kerktoren weer in het vizier hebben… Dat heeft meestal niets met religie maken, maar zegt iets over de stedenbouwkundige waarde van de kerk. Ze staan immers ook vaak op beeldbepalende locaties. De maatschappelijke waarde kan dus middels herbestemming vergroot worden; door hem te behouden en bovendien nieuwe (meerder) functies te geven.


Vondelkerk, Amsterdam

Mooi voorbeeld; buurt redt Vondelkerk
De Vondelkerk in Amsterdam is een mooi voorbeeld van een succesvol herbestemde kerk. Het behoud en de herbestemming is gerealiseerd door actieve buurtbewoners en vrienden van monumentale gebouwen in de (binnen)stad en een zeer kostenbewuste architect. Vlak voordat de sloop om de hoek kwam kijken werd de kerk gered en is nu een multifunctionele ruimte die o.a. dienst doet als trouwlocatie en bovendien enkele bedrijven huisvest.De herbestemming van de Vondelkerk was in tal van opzichten een doorbraak in het denken over de restauratie en herbestemming van kerken en heeft mede geleid tot de oprichting van het Amsterdams Monumentenfonds. Het zou later een voorbeeld blijken voor diverse andere initiatieven. (bron: www.burovanstigt.nl).


Andere voorbeelden herbestemde kerken
Zo zijn er natuurlijk nog veel meer voorbeelden van succesvol herbestemde kerken. Zo is er in Den Bosch een expositieruimte/theater herrezen in de Jacobus kerk, in Utrecht is cafe Olivier een succesvol grand café in een voormalige katholieke kerk en in de H. Joseph te Alkmaar is een multifunctionele ruimte gecreëerd, die ondermeer steeds kerkgangers faciliteert.

Café Olivier, Utrecht


Succesfactoren
Het succes wordt bepaald door verschillende factoren:
1) de waarde van de kerk (maatschappelijke, locatie en historie);
2) de staat en mogelijkheden van het bouwwerk;
3) het betrekken van toekomstige gebruikers voor draagvlak en functiebepaling;
4) het creëren van een concept met verschillende functies met respect voor het bouwwerk;
5) transparante aanpak waar burger, bewoners, betrokkenen hun rol in kunnen pakken.


Je moet er wel in geloven… anders wordt het niets!
Ik geloof alleen wel dat dit alleen werkt met de nodige doortastendheid, durf en creativiteit, een flinke snuf politieke sensitiviteit en vooral doorzettingsvermogen. Nog kerken genoeg te gaan, dus wie durft? Je moet er natuurlijk wel in geloven.. anders wordt het niets…  (Film “Alles is liefde”)


Bronnen: