Tagarchief: kansen

Méér mensen geloven… in het herbestemmen van kerken!

Op 4 feb schreef ik een blog over het herbestemmen van kerken: “Ik geloof… in het herbestemmen van kerken!”. Een ‘levend’ onderwerp, zo bleek. Het werd veel gelezen en er kwamen veel reacties. Ook ontstond er een interessante dialoog in de LinkedIn groep; variërend van meningen, stellingen en de inbreng van inspirerende kerken. Een vervolg kon dan ook niet uitblijven! De komende jaren komen er naar verwachting maar liefst > 1000 kerken vrij. Hoe kunnen we die succesvol herbestemmen zodat ze bewaard blijven?


Dat gaat zomaar niet!
Suzanne Groenewold Strengs benadrukt de risico’s: wie gaat dit allemaal betalen en zeker in deze tijd? Hierover zegt Eduard Kruijt: Er zijn meestal 3 mogelijkheden:
1)  De eigenaar van het pans neemt de mutatiefinanciering op zich 2)  Een partij die financiert het geheel met als doel er een beleggingsobject van te maken. Dus de huuropbrengst is het brutorendement. 3) Een groep bewoners van een samenleefgroep legt het geld bij elkaar voor de transformatie.


Kansen
Paul Neeleman benadrukt de mogelijkheden door de combinatie van authentieke en eigentijdse elementen: “Ik zou ook graag bijvoorbeeld mogelijkheden voor een bibliotheek of seniorenhuisvesting gerealiseerd zien. Maar ook bedrijfsverzamelvormen. Mits goed toegepast biedt de oorspronkelijke bestemming juist ‘ziel’ aan een gebouw.” Iets wat bij nieuwbouw zelden lukt..


Analyses zijn essentieel
Een goede haalbaarheidsanalyse, een onderscheidend concept en huur/exploitatiecontracten zijn essentieel. Mike Rijken wijst hierbij op de subsidieregeling van de Rijksdienst voor het Cultureelerfgoed om de haalbaarheid van herbestemming te onderzoeken (www.cultureelerfgoed.nl). Ook is natuurlijk een omgevingsanalyse hier onderdeel van. Suzanne vraagt zich af of de herbestemming tot kinderdagverblijven in deze tijd (waarin de vraag naar kinderopvang afneemt) nog wel een slimme is: dat is iets zal uit de omgevingsanalyse moet blijken: wat is er in de omgeving en wat zijn de behoeften?


Voorbeelden inspireren
Ankie van Tatenhove benadrukt dat rekening houden met emoties cruciaal is voor het behoud van kerken met nieuwe concepten. En bovendien: “Niet alles kan zomaar”aldus Jacobien Gelderloos. Mike Rijken benadrukt dat dit onder andere opgelost kanworden door de religieuze bestemming niet op te heffen, maar aan te vullen, bijvoorbeeld met naschoolse opvang. Hier zijn mooie en succesvolle voorbeelden van.


Inspirerende voorbeelden
Veel reacties kwamen er met inspirerende voorbeelden van herbestemde kerken. Opvallend was dat van velen – vooral de kinderdagverblijven – zeer weinig tot geen fotomateriaal te vinden is. Schijnbaar is de unieke uitstraling niet iets waarmee de bedrijven zich profileren. Een gemiste kans denk ik.

Een aantal voorbeelden opgesomd: 

  • Vera Welker, een succesvol makelaar van Kreffer en Welker Makelaardij, attendeerde me op de Oosterkerk te Enschede. Een kerkdie in ’69 nog door brand verwoest werd en vanaf 2003 buiten gebruik. Enkele jaren stond sloop op deplanning maar in 2012 werd er dan toch door het ministerie van OC en W ruim 52.000 euro uitgetrokken voor de herbestemming. Het werden appartementen voor ex-verslaafden.
  • Stefan van der Velden wijst op de Petrus Kerk in Vught: gerenoveerd en heringericht met o.a. een bibliotheek, museum en horeca.
  • Bianca van der spoel noemt De blauwe egel te Utrecht: ook getransformeerd tot kinderdagvervlijf.
  • Elbert Draisma verwijst naar de Fatih Moskee in de Jordaan in Amsterdam: “net als de Aya Sofia in Istanbul oorspronkelijkgebouwd alskatholieke kerk”
  • Jan van Hekke heeft een kerk gekocht om onder meer zijn onderneming in te huisvesten, De Verzameling” inWestervoort: een beauty van een herbestemde kerk, een combinatie van functies en inmiddels uitgeroepen tot mooiste vergaderruimte van Nederland!
  • Lisette Schoenmaker zegt: “ Als architect ben ik betrokken bij de herbestemming van de St. Jan de Doperkerk in Arnhem (opening dit voorjaar). Nabestaanden van overledenen kunnen in de kerkde urnen plaatsten vanoverledenen in urnenmuren en urnencrypten. Voor gedenkbijeenkomsten is eveneens ruimte. De oorspronkelijke kerkgangers kunnen terecht in een kapel. Ook wijst zij op Selexyz en het Kruisherenhotel, beide in Maastricht: een werkelijk prachtig designhotel in voormalig 15e eeuwse klooster.
  • Een jong kerkgebouw dat toch al herbestemd is is het Octogonale kerkgebouw uit 1972 te Utrecht: ook herbestemd tot kinderdagverblijf.

Hoe krijg je gemeenten en kerkgenootschappen zo ver?
Vraagt ook Monique Schuitje Varen zich af. Dat is nou iets waarvoor het beste ervaren specialisten in te schakelen zijn. Het bewandelen van de juiste paden, op het juiste moment en middels de juiste voorbereiding: dit vergt kennis, kunde en ervaring. Fundamental Concepts kan daarbij helpen: gespecialiseerd in herbestemming: zowel conceptontwikkeling– en uitvoering als locatieadvies, als uitvoering: het gehele traject dus!